آوردگاه نص: فشار وضعیت موجود

در بُرهه‌ی زمانی نه چندان دور، قضیه‌ی معجزات پیامبران - علیهم السلام - یکی از داغترین مباحثی بود که بسیاری از نویسندگان و متفکران اسلامی معاصر را به چالش کشاند. قبل از این بازه‌ی زمانی، موضوع معجزات در دایره...

آوردگاه نص: همراه با نظریه مصلحتِ نجم الدین طوفی

مقوله‌ی مشهور «ترجیح مصلحت بر نص» نجم‌الدین طوفی یکی از مشهورترین مباحث فکری و فقهی معاصر به شمار می‌رود، زیرا با مهارت کامل، از آن به عنوان گذرگاهی برای عبور هر تحریف و تغییر معاصر در نصوص شرعی استفاده شده است...

جدلی بودن نص و واقع در اندیشهٔ نوگرایی

ما نمی‌دانیم که آن‌ها دربارهٔ تعارض نص با شرایط واقع چه می‌گویند اما نص به توحید فرا می‌خواند آن هم در برابر شرک و وثنیتی که بر واقع چیره است، و بارزترین مثال برای چیرگی نص بر واقع و پیشبرد آن از سوی نص، تغییر ...

معیارهای نقد متن نزد محدثان‏ (۱)

مقدمه قرن دوم تا قرن چهارم هجری عصر طلایی سنت نبوی به شمار می‌آید. در این مدت متون جمع‌آوری شد و کتاب‌های حدیثی تدوین گردید و علوم حدیث به عرصه‌ی ظهور در آمد و ستاره‌ی محدثان و منتقدانی مانند سفیان ثوری، شعبه ...

از بازخوانی تا بازخوانی

بدتر از تقلید کورکورانه چیزی نیست جز تجددخواهی بی‌شرط و ضابطه، و ظاهرا بخشی از اندیشه‌های تقلیدی برخاسته از این نوع تجددخواهی همانند اسب تروآ می‌کوشد اندیشه‌های لیبرالیستی را وارد ذهن مسلمان کند. اما تجدد خواه...

رویکرد باطنی در لباسی جدید

در قرن سوم هجری، حادثه‌ای فکری خارج از چارچوب اندیشه اسلامی روی داد که پیدایش رویکرد باطنی بود؛ رویکردی مبتنی بر این اندیشه که نصوص شرعی دارای معانی باطنی پنهانیِ متفاوت از مفاهیمی است که از ظاهر آن برداشت می‌ش...

نگاه نوگرایان به نظریه‌ی مقاصد؛ خوانشی انتقادی (۱)

رویکرد نوگرایانه مبتنی بر اصولی مسلّم است که در پذیریش آن‌ها هیچ شک و تردیدی ندارد و بر این باور است که تسلیم‌پذیری در برابر آن‌ها و عمل بدان‌ها بر همه‌ی افراد، امری اجتناب‌ناپذیر است و هر کس که از آن‌ها دنباله...

سخنان آراسته: این مسئله دلیل قطعی ندارد!

از مقوله‌های عجیبی که در عرصهٔ فقهی معاصر شنیده می‌شود، درخواست ادلهٔ قطعی و رد دلایل ظنی است. هرگاه سخن از وجوب یا حرمت به میان می‌آید برخی می‌گویند: آیا این، دلیلِ قطعی دارد؟ انگار احکام شرعی تنها بر ادلهٔ قط...

کتاب: آوردگاه نص (جلد اول)

هنگام مطالعهٔ کتاب‌ها یا روزنامه‌ها و سایت‌های اینترنتی با مطالب و گفتارهایی مواجه می‌شوی که در تعارض کامل با متون شرعی است و انسان را به دیدگاه و نظری کاملا مخالف احکامی دینی فرا می‌خواند، اما عجیب این است که ...

آوردگاه نص: سلفیت؛ روش یا گروه؟

فضای رسانه‌ای اخیرا شاهد حملات شدید و متوالی علیه سلفیت در گوشه و کنار جهان اسلام است. این پدیده توجه بسیاری از علاقمندان را به خود جلب کرده، آن را آغاز موسم حمله به سلفیت نام نهاده‌اند. در حقیقت باید گفت حمله ...